Texniki SEO Checklist Niyə Lazımdır?
Texniki SEO, tez-tez məzmun və backlink strategiyalarının kölgəsində qalsa da, əslində bütün digər SEO səylərinin üzərində qurulduğu təməldir. Ən yaxşı məzmun belə, texniki problemlər (yavaş sürət, indeksləmə xətaları, pozulmuş linklər) səbəbindən öz potensialını göstərə bilmir.
Bu checklist, saytınızın texniki sağlamlığını sistemli, ardıcıl şəkildə yoxlamaq üçün nəzərdə tutulub. Hər bölmə, əvvəlki yazılarımızda ətraflı müzakirə etdiyimiz mövzulara istinad edir və konkret, tətbiq edilə bilən yoxlama addımları təqdim edir.
Bölmə 1: İndeksləmə və Tarama
☐ Robots.txt faylını yoxlayın
Saytın kök qovluğundakı robots.txt faylının, vacib səhifələri səhvən bloklamadığından əmin olun. Xüsusilə sayt yenidən dizayn edildikdən sonra bu faylı mütləq yoxlayın.
☐ XML Sitemap-ın mövcudluğunu təsdiqləyin
Sitemap faylının Google Search Console-a təqdim edildiyini və bütün vacib səhifələri əhatə etdiyini yoxlayın.
☐ Noindex teqlərini yoxlayın
Screaming Frog ilə tam tarama aparıb, hansı səhifələrdə səhvən “noindex” teqinin olduğunu müəyyən edin — bu, əvvəlki “Meta Taglar” yazımızda müzakirə etdiyimiz kritik bir texniki elementdir.
☐ Google Search Console-da “Coverage” hesabatını nəzərdən keçirin
İndeksləşməyən səhifələrin siyahısını yoxlayıb, səbəbini araşdırın.
☐ Canonical teqlərin düzgünlüyünü təsdiqləyin
Hər səhifənin düzgün, öz-özünə və ya doğru “əsas” versiyaya istinad etdiyini yoxlayın.
Bölmə 2: Sayt Sürəti və Core Web Vitals
☐ PageSpeed Insights ilə əsas səhifələri test edin
Həm mobil, həm masaüstü versiyanı ayrıca yoxlayın, LCP, INP və CLS göstəricilərini qeyd edin.
☐ Şəkilləri sıxışdırın və müasir formata çevirin
Böyük ölçülü şəkilləri müəyyən edib, WebP formatına çevirin və lazy loading aktivləşdirin.
☐ Keşləmə sistemini yoxlayın
Brauzer və server tərəfli keşləmənin aktiv olduğunu təsdiqləyin.
☐ Render-bloklayan kodu araşdırın
CSS və JavaScript fayllarının minifikasiya edilib-edilmədiyini yoxlayın.
☐ Hosting performansını qiymətləndirin
Server cavab vaxtını (TTFB) yoxlayın, lazım gələrsə hosting planını yeniləyin.
Bölmə 3: Mobil Uyğunluq
☐ Mobile-Friendly Test aparın
Google-un rəsmi aləti ilə əsas səhifələrin mobil uyğunluğunu təsdiqləyin.
☐ Mobil versiyada məzmun tamlığını yoxlayın
Masaüstü versiyada olan bütün əsas məzmunun mobil versiyada da mövcud olduğunu təsdiqləyin — bu, əvvəlki “Mobile-First Indexing” yazımızda müzakirə etdiyimiz kritik bir tələbdir.
☐ Toxunma elementlərinin ölçüsünü yoxlayın
Düymələrin və linklərin mobil cihazda rahat toxunula bilən ölçüdə olduğunu təsdiqləyin.
☐ İnterstisial pop-up-ları araşdırın
Mobil istifadəçinin bütün ekranını əhatə edən, bağlaması çətin pop-up-ların olmadığını yoxlayın.
Bölmə 4: URL Strukturu və Naviqasiya
☐ URL formatını yoxlayın
URL-lərin qısa, açar söz daşıyan, kiçik hərfli və defislə ayrılmış olduğunu təsdiqləyin.
☐ 404 xətalarını aşkar edin
Screaming Frog və ya Google Search Console vasitəsilə bütün 404 xətalarının siyahısını çıxarın.
☐ Redirect zəncirlərini yoxlayın
Uzun yönləndirmə zəncirlərinin (A→B→C) olmadığını, hər yönləndirmənin birbaşa son ünvana getdiyini təsdiqləyin.
☐ Daxili link strukturunu araşdırın
“Orphan page” (heç bir daxili link almayan səhifə) olub-olmadığını yoxlayın.
☐ Naviqasiya dərinliyini qiymətləndirin
İstənilən vacib səhifəyə əsas səhifədən 3-4 kliklə çatıla bildiyini təsdiqləyin.
Bölmə 5: Meta Elementlər və Başlıq Strukturu
☐ Title tag-lərin unikallığını yoxlayın
Screaming Frog ilə çatışmayan, çox uzun, çox qısa və ya dublikat title tag-ləri aşkar edin.
☐ Meta description-ları auditə çəkin
Hər səhifənin fərdi, cəlbedici meta description-a malik olduğunu təsdiqləyin.
☐ H1 strukturunu yoxlayın
Hər səhifədə yalnız bir H1 olduğunu, başlıq iyerarxiyasının məntiqi ardıcıllıqla getdiyini təsdiqləyin.
☐ Şəkil alt mətnlərini araşdırın
Alt mətni çatışan şəkillərin siyahısını çıxarıb tamamlayın.
Bölmə 6: Struktur Məlumat (Schema Markup)
☐ Mövcud Schema markup-u yoxlayın
Google-un Rich Results Test aləti ilə struktur məlumatın düzgün formatlandığını təsdiqləyin.
☐ Uyğun Schema növlərini müəyyən edin
Sayt növünə uyğun (Product, Article, FAQPage, LocalBusiness) Schema-nın tətbiq edildiyini yoxlayın.
☐ Struktur məlumatın real datanı əks etdirdiyini təsdiqləyin
Schema-da göstərilən reytinq, qiymət kimi məlumatların səhifədə real olaraq mövcud olduğunu yoxlayın.
Bölmə 7: Təhlükəsizlik
☐ HTTPS-in aktiv olduğunu təsdiqləyin
Bütün səhifələrin HTTPS protokolu ilə işlədiyini, SSL sertifikatının etibarlı olduğunu yoxlayın.
☐ Qarışıq məzmun (Mixed Content) xətalarını araşdırın
HTTPS səhifədə HTTP resurslarının (şəkil, skript) yüklənmədiyini təsdiqləyin.
☐ HTTP-dən HTTPS-ə yönləndirmələri yoxlayın
Bütün HTTP versiyalarının düzgün 301 Redirect ilə HTTPS-ə yönləndirildiyini təsdiqləyin.
Bölmə 8: Dublikat Məzmun və Beynəlxalq SEO
☐ Dublikat məzmunu aşkar edin
Screaming Frog-un “hash” funksiyası ilə eyni məzmuna malik səhifələri müəyyən edin.
☐ www və www-siz versiyaları birləşdirin
Yalnız bir versiyanın “əsas” kimi qəbul edildiyini, digərinin ona yönləndirildiyini təsdiqləyin.
☐ Çoxdilli sayt varsa, hreflang etiketlərini yoxlayın
Qarşılıqlı istinadın düzgün qurulduğunu, dil kodlarının düzgün olduğunu təsdiqləyin — bu, əvvəlki “Hreflang” yazımızda ətraflı müzakirə etdiyimiz mövzudur.
Bölmə 9: Analitika və İzləmə
☐ Google Analytics-in düzgün quraşdırıldığını təsdiqləyin
İzləmə kodunun bütün səhifələrdə aktiv olduğunu yoxlayın.
☐ Google Search Console-un təsdiqləndiyini yoxlayın
Sayt mülkiyyətinin təsdiqləndiyini və məlumatların düzgün toplandığını təsdiqləyin.
☐ Konversiya izləməsinin işlədiyini test edin
Hədəf hərəkətlərin (satış, forma göndərilməsi) düzgün qeydə alındığını yoxlayın.
☐ Bot trafikini süzgəcdən keçirin
Google Analytics-in bot filtrasiya funksiyasının aktiv olduğunu təsdiqləyin.
Checklist-i Necə Sistemli Şəkildə Tətbiq Etmək Olar?
Bu checklist-i bir dəfəlik yoxlama kimi deyil, təkrarlanan bir prosedur kimi tətbiq etmək tövsiyə olunur. Yeni sayt üçün, buraxılışdan əvvəl bütün bölmələri ardıcıl yoxlamaq lazımdır. Mövcud sayt üçün isə, hər ay əsas bölmələri (sürət, indeksləmə, 404 xətaları) və hər rüb tam checklist-i nəzərdən keçirmək tövsiyə olunur.
Hər bir maddəni yoxladıqdan sonra, aşkar edilən problemləri “Estimated Impact” (təxmini təsir) səviyyəsinə görə prioritetləşdirmək — kritik (dərhal həll edilməli), orta (planlaşdırılmalı) və kiçik (imkan olduqda) kateqoriyalarına bölmək — resursların ən səmərəli istifadəsini təmin edir.
Checklist Tətbiqi Üçün Lazımi Alətlər
Bu checklist-in əksər maddələrini yoxlamaq üçün əvvəlki yazılarımızda ətraflı müzakirə etdiyimiz alətlər kifayət edir: Google Search Console (indeksləmə, mobil uyğunluq), Google PageSpeed Insights (sürət), Screaming Frog (tam texniki tarama), Google Rich Results Test (struktur məlumat) və brauzer əsaslı SEOquake, Detailed SEO Extension kimi pulsuz Chrome uzantıları.
Texniki SEO Auditində Ən Çox Buraxılan Səhvlər
Checklist tətbiq edərkən bir sıra ümumi səhvlərə yol verilir. Ən çox rast gəlinən səhv, yalnız əsas səhifəni yoxlayıb, digər vacib səhifələri (məhsul, kateqoriya, bloq) nəzərdən qaçırmaqdır.
Digər bir səhv, aşkar edilən problemləri qeyd edib, heç bir konkret tapşırığa çevirmədən buraxmaqdır — checklist özlüyündə dəyər yaratmır, yalnız ondan çıxarılan düzəlişlər tətbiq edildikdə fayda verir.
Bundan əlavə, checklist-i bir dəfə tamamlayıb, bir daha geri qayıtmamaq da bir problemdir — sayt daim dəyişir, yeni məzmun, plagin və funksiyalar əlavə olunur, bu da yeni texniki problemlər yarada bilər.
Tez-tez Verilən Suallar
Bu checklist-i nə qədər tez-tez tətbiq etmək lazımdır? Böyük, aktiv saytlar üçün aylıq əsas yoxlama, rüblük tam audit tövsiyə olunur; kiçik, sabit saytlar üçün isə hər üç-altı ayda bir kifayət edir.
Checklist-in bütün maddələrini eyni vaxtda həll etmək lazımdırmı? Xeyr, kritik problemlərdən (404 xətaları, indeksləmə problemləri) başlayıb, tədricən kiçik optimallaşdırmalara keçmək daha səmərəlidir.
Kiçik saytlar üçün bu checklist həddindən artıq deyilmi? Xeyr, sayt ölçüsündən asılı olmayaraq, bu əsasların hamısı vacibdir, sadəcə kiçik saytlarda yoxlama prosesi daha az vaxt aparır.
Checklist-i öz başıma tətbiq edə bilərəmmi, yoxsa mütəxəssis lazımdır? Əsas maddələri, pulsuz alətlərlə (Search Console, PageSpeed Insights) özünüz tətbiq edə bilərsiniz, lakin mürəkkəb texniki düzəlişlər üçün developer köməyi faydalı ola bilər.