Sitemap Nədir və Necə Yaradılır?
Veb saytın Google axtarış nəticələrində görünməsi üçün yalnız keyfiyyətli məzmun hazırlamaq kifayət etmir. Axtarış sistemlərinin saytınızdakı səhifələri aşkar etməsi, onları taraması və indeksləmə üçün qiymətləndirməsi də vacibdir. Bu prosesdə istifadə olunan əsas texniki SEO vasitələrindən biri Sitemap, yəni sayt xəritəsidir.
Sitemap xüsusilə çoxsaylı məhsul, xidmət, kateqoriya və bloq səhifələri olan veb saytlar üçün faydalıdır. Düzgün hazırlanmış sayt xəritəsi Google və digər axtarış sistemlərinə saytın vacib URL-ləri haqqında məlumat verir.
Bəs Sitemap nədir, necə yaradılır və Google Search Console-a necə əlavə olunur? Bu məqalədə bütün mərhələləri izah edəcəyik.
Sitemap Nədir?
Sitemap (sayt xəritəsi) veb saytda yerləşən vacib səhifələrin və digər məzmunların URL-lərini axtarış sistemlərinə təqdim edən fayldır.
SEO sahəsində Sitemap dedikdə əsasən XML formatında hazırlanan sayt xəritəsi nəzərdə tutulur.
XML Sitemap vasitəsilə Google saytın hansı səhifələrinin mövcud olduğunu öyrənə və həmin URL-ləri tarama üçün nəzərdən keçirə bilər.
Məsələn, bir e-ticarət saytında yüzlərlə məhsul və onlarla kateqoriya səhifəsi ola bilər. Sitemap bu səhifələrin ünvanlarını sistemli şəkildə təqdim etməyə kömək edir.
Sitemap faylı adətən aşağıdakı ünvanlardan birində yerləşir:
https://example.com/sitemap.xmlhttps://example.com/sitemap_index.xmlhttps://example.com/wp-sitemap.xml
Dəqiq ünvan saytın platformasından və istifadə olunan SEO alətlərindən asılıdır.
Sitemap Nə Üçün Lazımdır?
Sitemap-in əsas məqsədi axtarış sistemlərinə saytın vacib səhifələrini aşkar etməkdə kömək etməkdir.
Google internetdəki səhifələri əsasən linkləri izləyərək tapır. Lakin yeni yaradılmış və ya daxili keçidləri az olan bəzi səhifələrin aşkar edilməsi daha çətin ola bilər.
Sitemap bu prosesə əlavə dəstək verir.
Yeni Səhifələrin Aşkar Edilməsi
Sayta yeni məhsul və ya bloq məqaləsi əlavə edildikdə onun URL-i Sitemap faylına daxil edilə bilər.
Google Sitemap-i emal edərkən həmin URL haqqında məlumat əldə edə bilər.
Böyük Saytların İdarə Edilməsi
Minlərlə məhsulun yerləşdiyi onlayn mağazalarda Sitemap xüsusilə faydalıdır.
Məhsul, kateqoriya və bloq səhifələri üçün ayrıca Sitemap faylları hazırlamaq mümkündür.
Yenilənmiş Məzmunun Bildirilməsi
XML Sitemap daxilində lastmod elementi vasitəsilə səhifənin son əhəmiyyətli yenilənmə tarixini göstərmək olar.
Bu məlumat düzgün təqdim edildikdə Google-un yenilənmiş məzmunu müəyyən etməsinə kömək edə bilər.
Texniki SEO Nəzarəti
Google Search Console vasitəsilə Sitemap-in emal vəziyyətini yoxlamaq mümkündür.
Bu, saytın texniki SEO vəziyyətini qiymətləndirərkən faydalıdır.
Sitemap Növləri Hansılardır?
Sayt xəritələrinin bir neçə növü mövcuddur. Onların hər biri fərqli məqsədlər üçün istifadə olunur.
XML Sitemap
XML Sitemap axtarış sistemləri üçün hazırlanmış URL siyahısıdır.
Bu format SEO-da ən geniş istifadə olunan Sitemap növüdür.
HTML Sitemap
HTML Sitemap istifadəçilərin sayt daxilində müxtəlif səhifələri tapmasına kömək edən naviqasiya səhifəsidir.
Məsələn, böyük bir şirkət saytında xidmətlər, kateqoriyalar və digər əsas bölmələr HTML Sitemap daxilində göstərilə bilər.
Image Sitemap
Image Sitemap axtarış sistemlərinə saytdakı şəkillər haqqında əlavə məlumat təqdim etmək üçün istifadə oluna bilər.
Bu format xüsusilə şəkil məzmununun vacib olduğu saytlarda faydalıdır.
Video Sitemap
Video Sitemap saytda yerləşdirilən videolar haqqında məlumat təqdim etmək üçün nəzərdə tutulub.
Videonun adı, təsviri və digər uyğun məlumatlar Sitemap daxilində göstərilə bilər.
Sitemap Index
Sitemap Index bir neçə Sitemap faylını birləşdirən indeks faylıdır.
Məsələn, böyük e-ticarət saytında məhsul, kateqoriya və bloq URL-ləri ayrı-ayrı Sitemap fayllarında saxlanıla bilər.
Sitemap Index isə həmin faylların ünvanlarını bir yerdə təqdim edir.
XML Sitemap Necə Yaradılır?
Sitemap yaratmaq üçün müxtəlif üsullardan istifadə etmək mümkündür.
Ən uyğun üsul veb saytın hansı platformada hazırlanmasından asılıdır.
1. WordPress-də Sitemap Yaratmaq
WordPress-in müasir versiyalarında standart XML Sitemap funksiyası mövcuddur.
Standart Sitemap ünvanı adətən belə olur:
https://example.com/wp-sitemap.xml
Saytınızda bu ünvanı açaraq Sitemap-in mövcudluğunu yoxlaya bilərsiniz.
Lakin SEO plaginlərindən istifadə etdikdə Sitemap-in ünvanı və idarəetmə parametrləri dəyişə bilər.
2. Rank Math ilə Sitemap Yaratmaq
Rank Math WordPress üçün hazırlanmış SEO plaginlərindən biridir.
Bu plagin vasitəsilə Sitemap yaratmaq və onun parametrlərini idarə etmək mümkündür.
Addım-addım istifadə qaydası:
- WordPress idarəetmə panelinə daxil olun.
- Rank Math SEO plaginini quraşdırın və aktivləşdirin.
- Rank Math bölməsində Sitemap modulunun aktiv olduğunu yoxlayın.
- Sitemap Settings bölməsini açın.
- Məqalə, səhifə və məhsul kimi məzmun növlərinin parametrlərini yoxlayın.
- Sitemap ünvanını açaraq nəticəni yoxlayın.
Rank Math istifadə olunan saytlarda Sitemap Index ünvanı adətən belə olur:
https://example.com/sitemap_index.xml
Rank Math vasitəsilə müəyyən məzmun növlərinin Sitemap-a daxil edilməsini idarə etmək mümkündür.
3. Yoast SEO ilə Sitemap Yaratmaq
Yoast SEO da WordPress üçün məşhur SEO plaginlərindən biridir.
Plaginin XML Sitemap funksiyası aktiv olduqda sayt xəritəsi avtomatik yaradılır.
Yoast SEO tərəfindən yaradılan Sitemap Index ünvanı adətən aşağıdakı formada olur:
https://example.com/sitemap_index.xml
İstifadəçi plagin parametrlərindən XML Sitemap funksiyasının aktiv olub-olmadığını yoxlaya bilər.
4. XML Sitemap-i Əl ilə Yaratmaq
WordPress istifadə etməyən saytlarda Sitemap əl ilə və ya xüsusi proqram təminatı vasitəsilə yaradıla bilər.
Sadə XML Sitemap nümunəsi:
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9">
<url>
<loc>https://example.com/</loc>
</url>
<url>
<loc>https://example.com/xidmetler/</loc>
</url>
<url>
<loc>https://example.com/blog/</loc>
</url>
</urlset>Bu nümunədə saytın üç URL-i göstərilir.
loc elementi səhifənin tam ünvanını bildirir.
Hazırlanmış XML faylı saytın serverində əlçatan ünvanda yerləşdirilməlidir.
Böyük və tez-tez yenilənən saytlarda Sitemap-in avtomatik yaradılması daha praktikdir.
Google Search Console-a Sitemap Necə Əlavə Olunur?
Sitemap yaradıldıqdan sonra onu Google Search Console vasitəsilə təqdim etmək tövsiyə olunur.
Bunun üçün aşağıdakı mərhələləri izləmək lazımdır.
Addım 1. Google Search Console-a Daxil Olun
Google Search Console platformasına daxil olun.
Saytınızın mülkiyyətinin təsdiqləndiyinə əmin olun.
Addım 2. Sitemaps Bölməsini Açın
Sol menyudan Sitemaps bölməsini seçin.
Bu bölmədə yeni Sitemap əlavə etmək və əvvəl təqdim olunmuş faylların vəziyyətini izləmək mümkündür.
Addım 3. Sitemap Ünvanını Daxil Edin
“Add a new sitemap” hissəsində Sitemap ünvanını daxil edin.
Məsələn:
sitemap_index.xml
Addım 4. Submit Düyməsini Seçin
Sitemap ünvanını təqdim etdikdən sonra Google həmin faylı əldə etməyə və emal etməyə çalışacaq.
Addım 5. Sitemap Vəziyyətini Yoxlayın
Google Search Console-da Sitemap-in uğurla emal edilib-edilmədiyini yoxlayın.
Əgər xəta göstərilirsə, Sitemap ünvanının düzgünlüyünü, serverin cavabını və faylın formatını yoxlamaq lazımdır.
Vacib məqam: Sitemap-in uğurla təqdim edilməsi onun daxilindəki bütün səhifələrin indeksləndiyi demək deyil.
Sitemap-a Hansı URL-lər Əlavə Edilməlidir?
Sitemap faylına əsasən axtarış sistemlərində indekslənməsini istədiyiniz səhifələr əlavə edilməlidir.
Bunlara aşağıdakılar daxildir:
- Ana səhifə
- Xidmət səhifələri
- Məhsul səhifələri
- Məhsul kateqoriyaları
- Bloq məqalələri
- Digər vacib və indekslənə bilən səhifələr
Sitemap-a əlavə edilən URL-lərin düzgün işləməsi, kanonik olması və indekslənməyə açıq olması vacibdir.
Əksinə, noindex direktivi olan, 404 xətası qaytaran və ya başqa ünvana yönləndirilən səhifələri Sitemap-da saxlamaq adətən tövsiyə olunmur.
Sitemap və Robots.txt Arasındakı Fərq
Sitemap və robots.txt texniki SEO-da bir-birindən fərqli funksiyaları yerinə yetirir.
Sitemap axtarış sistemlərinə vacib URL-ləri təqdim edir.
Robots.txt isə axtarış robotlarının saytın müəyyən hissələrini taramasını idarə etmək üçün istifadə olunur.
Robots.txt daxilində Sitemap ünvanını göstərmək də mümkündür.
Məsələn:
Sitemap: https://example.com/sitemap_index.xml
Bu, axtarış sistemlərinin Sitemap faylını aşkar etməsinin əlavə üsuludur.
Lakin robots.txt vasitəsilə taramanın bloklanması URL-in Google indeksindən mütləq çıxarılması demək deyil.
Sitemap Google İndekslənməsini Sürətləndirirmi?
Sitemap yeni və yenilənmiş səhifələrin Google tərəfindən aşkar edilməsinə kömək edə bilər.
Lakin Sitemap təqdim etmək səhifələrin dərhal indekslənməsini təmin etmir.
Google səhifəni indeksləmək barədə qərar verərkən müxtəlif amilləri nəzərə alır.
Bunlara səhifənin məzmunu, texniki vəziyyəti, daxili linklər və kanonik URL kimi amillər daxildir.
Məsələn, bir onlayn mağazada 1000 məhsul URL-i Sitemap-da yerləşdirilə bilər. Lakin bu, bütün məhsulların avtomatik olaraq Google indeksinə əlavə olunacağı anlamına gəlmir.
Əgər müəyyən səhifələr indekslənmirsə, Google Search Console-un URL Inspection və Page Indexing hesabatları vasitəsilə səbəbləri araşdırmaq lazımdır.
Sitemap Hazırlayarkən Edilən Əsas Səhvlər
Sitemap düzgün idarə olunmadıqda texniki SEO problemləri yarana bilər.
1. Sitemap-a 404 Səhifələrini Əlavə Etmək
Artıq mövcud olmayan səhifələrin Sitemap-da saxlanılması düzgün deyil.
Belə URL-lər fayldan çıxarılmalı və ya uyğun şəkildə yenilənməlidir.
2. Noindex Səhifələrini Sitemap-da Saxlamaq
Google-da indekslənməsini istəmədiyiniz səhifələrin Sitemap-da olması ziddiyyətli siqnallar yarada bilər.
3. Yanlış URL Versiyalarından İstifadə Etmək
HTTP və HTTPS, www və www olmayan URL versiyalarının qarışıq təqdim olunması problemlərə səbəb ola bilər.
Sitemap-da əsasən kanonik URL-lərdən istifadə edilməlidir.
4. Sitemap-i Yeniləməmək
Yeni məhsullar və məqalələr əlavə olunduqda Sitemap da aktual saxlanmalıdır.
Avtomatik Sitemap yaradan plaginlər bu prosesi asanlaşdırır.
5. Sitemap-in İndekslənməyə Zəmanət Verdiyini Düşünmək
Sitemap yalnız URL-lərin aşkar edilməsinə kömək edir.
Səhifələrin indekslənməsi üçün onların texniki və məzmun baxımından uyğun olması da vacibdir.
Sitemap Ölçüsü və URL Limiti
Standart XML Sitemap faylı üçün iki əsas məhdudiyyət mövcuddur:
- Maksimum 50.000 URL
- Sıxılmamış halda maksimum 50 MB fayl ölçüsü
Əgər sayt bu limitləri aşırsa, bir neçə Sitemap faylı yaratmaq və onları Sitemap Index daxilində birləşdirmək mümkündür.
Məsələn, böyük e-ticarət saytlarında məhsul və kateqoriya səhifələri üçün ayrı Sitemap faylları istifadə oluna bilər.
Sitemap Problemlərini Necə Yoxlamaq Olar?
Sitemap ilə bağlı problem yarandıqda ilk növbədə faylın brauzerdə açılıb-açılmadığını yoxlayın.
Daha sonra Google Search Console-da Sitemaps hesabatına baxın.
Əgər Sitemap emal olunmursa, aşağıdakı məqamları yoxlamaq faydalıdır:
- Sitemap ünvanı düzgündürmü?
- Server fayla girişə icazə verirmi?
- XML formatında sintaksis xətası varmı?
- Sitemap daxilindəki URL-lər düzgün yazılıbmı?
- Fayl ölçüsü və URL sayı limitlərə uyğundurmu?
- URL-lər əsasən kanonik və indekslənə bilən səhifələrə aiddirmi?
Bu yoxlamalar texniki problemlərin müəyyən edilməsinə kömək edə bilər.
Sitemap və Texniki SEO Arasındakı Əlaqə
Sitemap texniki SEO-nun yalnız bir hissəsidir.
Saytın Google-da uğurlu nəticələr əldə etməsi üçün Sitemap ilə yanaşı digər texniki amillərə də diqqət yetirilməlidir.
Bunlara saytın sürəti, mobil uyğunluq, düzgün URL strukturu, canonical teqləri, robots.txt, daxili linkləmə və indeksləmə parametrləri daxildir.
Məsələn, Sitemap-da yerləşən məhsul səhifəsi noindex direktivi daşıyırsa, onun Sitemap-da olması həmin direktivi ləğv etmir.
Eyni şəkildə, Sitemap-da göstərilən URL səhv kanonik ünvana işarə edirsə, indekslənmə zamanı problemlər yarana bilər.
Buna görə də Sitemap-in düzgün qurulması ümumi texniki SEO strategiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
OnlineMedia ilə Texniki SEO Xidmətləri
Veb saytınızda indekslənmə problemləri yaranırsa, Sitemap düzgün işləmirsə və ya Google Search Console-da texniki xətalar görünürsə, saytın ətraflı SEO auditi faydalı ola bilər.
OnlineMedia olaraq SEO optimallaşdırılması, texniki SEO auditi, veb saytların təkmilləşdirilməsi və rəqəmsal marketinq xidmətləri ilə bizneslərin onlayn görünürlüğünü artırmağa kömək edirik.
Xidmətlərimiz haqqında ətraflı məlumat əldə etmək üçün Keçid Edin